GİRİŞ
Trafik kazası geçiren bir aracın yetkili veya özel serviste orijinal parçalarıyla tamamen onarılması, aracın kaza öncesindeki piyasa değerine ulaştığı anlamına gelmez. Onarım ne kadar kusursuz yapılırsa yapılsın, aracın TRAMER sistemine işlenen kaza geçmişi, serbest piyasadaki alım-satım değerini doğrudan düşürür. Hukuk sistemimizde bu değer düşüşü “araç değer kaybı” olarak adlandırılır ve oluşan zarar kusurlu tarafın sigortasından tazmin edilir.
KİŞİ, MADDİ HASAR ONARIMI İÇİN SİGORTA ŞİRKETİNE BAŞVURU İLE OTOMATİK OLARAK DEĞER KAYBI TALEBİNDE DE BULUNMUŞ SAYILIR
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yapılan ve yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları değişikliği ile değer kaybı tazminatı alma süreci tamamen değişmiştir. Yeni sisteme göre, kaza sonrası aracındaki maddi hasarın onarımı için sigorta şirketine başvuran hak sahibi, başkaca bir işlem yapmaya gerek kalmaksızın otomatik olarak değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır.
Hasar dosyasını incelemek üzere atanan sigorta eksperi, aracın onarım masrafını belirlerken aynı rapor içerisinde değer kaybı tutarını da hesaplamakla yükümlü kılınmıştır. Belirlenen bu tutar, vatandaşın ilave bir talebi beklenmeksizin doğrudan hak sahibine ödenir.
Bu düzenleme sayesinde hak sahiplerinin değer kaybı almak için aracı kurumlarla veya hasar takip şirketleriyle vekâlet/komisyon sözleşmesi yapma zorunluluğu ortadan kalkmıştır.
DEĞER KAYBI TAZMİNATI ŞARTLARI VE HESAPLANMASI
Yeni dönemde değer kaybı tutarı belirlenirken şu temel hususlar dikkate alınır:
Kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olmamanız gerekir. Karşı tarafın kusur oranı (örneğin %50, %75 veya %100) nispetinde değer kaybı tazminatı tarafınıza aktarılır.
Eksper değerlendirmesinde; aracın markası, modeli, üretim yılı, kaza anındaki kilometresi, kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ve değişen/boyanan parçaların konumu dikkate alınarak gerçek piyasa kaybı hesaplanır.
Otomatik hesaplamaya rağmen eksik ödeme yapılması veya uyuşmazlık çıkması halinde yasal başvuru süresi, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır.
ARAÇ DEĞER KAYBI KİMDEN İSTENEBİLİR?
İlk ve en hızlı muhatap, poliçe limitleri dahilinde değer kaybından doğrudan sorumlu olan kusurlu aracın sigorta şirketidir.
Sigorta teminat limitinin aşıldığı durumlarda veya sigortasız araç kazalarında, aracı kullanan sürücü ile ruhsat sahibi oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur.
DEĞER KAYBINDA EKSİK ÖDEME NASIL ANLAŞILIR?
Sigortadan gelen rakamın yeterli olup olmadığının anlaşılması için bakılması gereken birtakım somut kriterler bulunmaktadır.
Aracın kaza tarihindeki emsal (marka, model, km, donanım) 2. el satış fiyatı ile kazalı/boyalı hali arasındaki gerçek fiyat farkı tespit edilmelidir.
Onarımda değişen veya boyanan parçaların aracın değerini doğrudan etkileyen ana iskelet (şasi, podye, tavan, direkler) üzerinde olup olmadığı öğrenilmelidir.
EKSİK ÖDEME DURUMUNDA SÜREÇ NASIL İŞLER?
Yeni sistemle birlikte değer kaybı tazminatı otomatik olarak hesaba yatırılsa da, sigorta şirketinin hesapladığı tutarın aracın gerçek piyasa değer kaybını karşılamadığı veya kusur oranının hatalı belirlendiği durumlar olasıdır.
Sigorta şirketlerine karşı başvurulacak eksik değer kaybı ödemelerinde, öncelikle sigorta şirketine yazılı bildirimde bulunulmalıdır. Bu durum dava ve tahkim için ön şarttır. 15 günlük yasal süre içerisinde başvuru hiç yanıtlanmaz, kısmen yanıtlanır ya da reddedilirse; Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurularak bağımsız bir bilirkişi incelemesi talep edilebilir. Tahkim süreci mahkemelere kıyasla oldukça hızlı sonuçlanmaktadır.
Fakat araç sahibi veya sürücüden talep edilecek eksik değer kaybı ödemeleri için, hak sahibinin önce arabuluculuk dava şartını gerçekleştirdikten sonra Tüketici Mahkemelerinde veya Asliye Hukuk Mahkemelerinde bakiye değer kaybı tazminatı davası açması gerekmektedir.
SONUÇ
Yeni düzenleme, vatandaşların prosedürlerle boğuşmasını ve hak kaybına uğramasını engellemek adına önemli bir adımdır. Ancak sigorta şirketleri tarafından otomatik yatırılan tutarların aracınızın reel piyasa değer kaybını tam olarak karşılayıp karşılamadığının hukuki ve teknik denetiminin yapılması, eksik ödemelerin tahsili açısından halen büyük önem taşımaktadır.
Av. Nazlı Yaren KAZANCIOĞLU
Bu web sitesinde yer alan tüm makale, yazı ve içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları zamanla değişebileceğinden, somut olayınıza özgü hukuki değerlendirme için bir avukata danışmanız tavsiye edilir. Sitede yer alan bilgilerin kişisel veya ticari kararlarda doğrudan kullanılması sebebiyle doğabilecek doğrudan veya dolaylı zararlardan Kazancıoğlu Hukuk & Danışmanlık sorumlu tutulamaz.
Bu sitede yayımlanan yazılı içeriklerin tüm hakları saklıdır. İçerikler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca koruma altında olup kaynak gösterilse dahi yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, başka platformlarda yayımlanamaz veya çoğaltılamaz.
